Chẩm chéo Điện Biên – Đặc sản núi rừng Điện Biên

0

Chẩm chéo Điện Biên – đặc sản núi rừng Điện Biên, một món chấm góp phần giúp các món ăn có được sự đậm đà trong hương vị tạo ấn tượng trong lòng thực khách phương xa.

Hương thơm hăng hắc tạo nên một hương vị đặc biệt mà lại hòa quyện với các món ăn phong vị núi rừng. Chẩm chéo Điện Biên vừa là món ăn dân dã lại vừa là món đặc sản Điện Biên. Cùng monngonmienbac.net tìm hiểu tại sao chẩm chéo Điện Biên lại được yêu thích đến như vậy?

Chẩm chéo Điện Biên - Đặc sản núi rừng Điện Biên 1

Chẩm chéo Điện Biên hay còn gọi ngắn gọn là chéo – một loại “nước chấm” được làm từ các nguyên liệu cơ bản là: ớt, muối, tỏi, mì chính và đặc biệt không thể thiếu được hạt mắc khén (một loài cây dại thuộc họ hồi, có tinh dầu).

Là món chấm dùng cho nhiều loại món ăn khác nhau như để chấm xôi, các món luộc, đồ nướng và các món rau sống, các loại quả chua (nhót, mận, xoài…). Ngoài các nguyên liệu chính kể trên, người Thái còn thêm các loại rau thơm, xả, gừng… để tạo ra nhiều loại chẩm chéo Điện Biên phù hợp với hương vị của các món khác nhau.

Chẩm chéo Điện Biên - Đặc sản núi rừng Điện Biên 2

Các loại chẩm chéo Điện Biên

Chéo hòm pẻn (chéo rau mùi): Thêm rau mùi giã nhỏ trộn với chéo cơ bản, dùng để chấm rau cải đồ và thịt lợn ba chỉ luộc.

Chéo khá (chéo riềng): Loại chéo này thường dùng để chấm măng đắng, các món nướng hoặc luộc. Được làm bằng cách thái riềng thành từng lát mỏng, đem giã nhỏ, thêm chút lá chanh rồi trộn với chéo cơ bản.

Khi ăn măng đắng, nên cuốn măng bằng một số loại lá: phăck đứa, phăck chưa khàu, phăck tắp cáy… là những loại lá có vị chát để ăn ghém sẽ tạo thêm vị bùi cho măng.

Chéo mắc có: Loại chéo này được thêm mắc có – một loại quả có vị chua chát, dùng để chấm khi ăn rau má sẽ cho ta cảm nhận vị chua chua, đăng đắng, chát chát, ngọt ngọt nhè nhẹ. Cách làm đơn giản, lấy dao xắt một phần thịt của quả mắc có rồi đem giã chung với chéo cơ bản không có mắc khén.

Chéo nặm xổm (chéo nước chua): Món chéo này được kết hợp từ chéo cơ bản không mắc khén với bột vừng trắng rang vàng, cá nướng giã nhỏ mịn thêm chút nước măng chua vừa đủ độ, dùng để chấm rau cải non. Vì món chéo này kỵ với mắc khén nên cần chú ý không dùng loại chéo cơ bản có nguyên liệu mắc khén.

Chéo non đíp: Non đíp là loại ớt chỉ thiên tươi, dùng để chấm lá phăck nhả hút non (cỏ mần trầu) tạo vị cay, ngọt, giòn và mát. Non đíp tươi đem giã cùng muối, tỏi, mì chính để tạo ra loại chéo này.

Chéo pà (chéo cá): Tên là chéo cá bởi loại chéo này được thêm bột cá khô. Dùng vài con cá suối nhỏ đem nướng vàng, rồi giã nhuyễn trộn với bát chéo cơ bản. Chéo pà dùng để chấm măng tre, măng vầu và rau luộc tạo nên một hương vị hấp dẫn bất ngờ.

Chéo pịa: Chéo pịa là loại chéo rất đặc biệt được làm từ công thức chéo cơ bản cùng với thứ nước đăng đắng ở ruột non con trâu, được gọi là pịa . Pịa được chưng lên, thêm vài miếng thịt trâu nhỏ để tạo thêm mùi vị riêng. Phần pịa sau khi chưng xong đem trộn với chéo cơ bản và thêm chút lá chanh.

Chéo pịa dùng để chấm thịt trâu luộc, hấp hoặc nướng, ta sẽ cảm nhận một vị đăng đắng, ngọt ngọt, bùi bùi.

Chéo sắc chaư (chéo củ sả): Chéo cơ bản được trộn với củ sả giã nhuyễn và ít lá chanh, chắt thêm chút nước. Chéo củ sả dùng để chấm lá sắn non, lá vả đồ tạo cho món ăn có vị cay, thơm, chát.

Chéo tắp cáy (chéo gan gà): Chéo dùng gan gà hoặc gan vịt đã luộc chín và nướng qua trên lửa cho thơm, thái thêm chút lá chanh rồi đem giã với chéo cơ bản. Sau đó thêm một chút nước luộc gà, vịt rồi đánh nhuyễn để chấm cùng một số loại thịt luộc.

Chéo thúa nâu (chéo đậu tương lên men): Đây là loại chéo có cách làm phức tạp nhất. Hạt đỗ ngâm được luộc mềm, sau đó đem đi đãi để tróc vỏ ra. Sau khi đậu đã róc nước thì lấy lá gói lại để lên gác bếp cho lên men. Khi xuất hiện mùi đặc trưng, tức là đậu đã lên men. Phần đậu được đem giã, thêm chút muối, ớt để hãm mùi.

Phần hỗn hợp được nặn thành bánh đem phơi trên nia, phía dưới có lót lá cà, để khô rồi bỏ lên gác bếp ăn dần. Để làm thành chéo thúa nâu, nướng phần đậu khô trên than đến khi vàng thơm rồi giã nhuyễn với chéo cơ bản. Chéo dùng để chấm thịt gà, thịt lợn sữa hoặc măng.

Chẩm chéo Điện Biên - Đặc sản núi rừng Điện Biên 3

Chẩm chéo Điện Biên – đặc sản núi rừng Điện Biên không chỉ là món chấm không thể thiếu trong bữa cơm mà nó còn như một vị thuốc của người Thái với đầy đủ các loại gia vị. Dù là dùng để ăn các món ăn sống hay chín thì người thưởng thức đều không bị đau bụng nhờ sự kết hợp của các gia vị trong chẩm chéo Điện Biên. Các bạn có thể tham khảo thêm các đặc sản Tây Bắc.

Chia sẻ.

Chức năng bình luận đã bị đóng